Đối phó với lo âu

  • 04/06/2019 10:55
  • 72

Chúng ta đang sống trong một thế giới phức tạp và cuộc sống hiện đại khiến stress ngày càng tăng đến mức báo động. Nghiên cứu cho thấy cảm giác lo âu là một trong những nguyên nhân hàng đầu khiến khúng ta bị stress. Bạn có biết lo âu kéo dài ảnh hưởng ra sao đến thể chất và tinh thần của chúng ta?

Lo âu - Bạn có biết “công thức” đối phó với cảm xúc này không?

 

  1. Lo âu làm tiêu hao năng năng lượng và khả năng hoạt động của não bộ cũng như cơ thể: Khi hệ thống phản hồi với stress được kích hoạt, hầu như mọi cơ quan trong cơ thể chúng ta rơi vào trạng thái ngưng trệ. Lý do rất đơn giản: stress cảnh báo mối nguy trước mắt và khi đã có mối nguy thì cơ thể phản ứng theo cơ chế sinh tồn: hoặc là chống trả, bỏ chạy hoặc là trốn tránh.
  2. Lo âu làm giảm sự phát triển của tế bào thần kinh: Một trong những khả năng quan trọng của não bộ chính là tái tạo các tế bào thần kinh nhằm giúp chúng ta duy trì hoạt động tối ưu của não bộ cũng như sức khỏe tinh thần. Nghiên cứu cho thấy lo âu kéo dài khiến chúng ta tập trung vào khả năng sinh tồn trong thời điểm hiện tại mà quên đi việc học hỏi và phát triển lâu dài – điều này ảnh hưởng đến khả năng tái tạo các tế bào thần kinh 
  3. Lo âu thường xuyên khiến chúng ta trở nên quá mẫn cảm với các mối nguy: Não bộ chúng ta có một cơ chế vô cùng độc đáo nhằm phát hiện và phản ứng tức thì trước các mối nguy. Khi cảm giác lo âu thường xuyên khiến cơ chế này luôn ở trong trạng thái bị kích hoạt, não bộ sẽ trở nên nhạy cảm quá mức với những yếu tố được xem là nguy cơ. Hậu quả là, chúng ta luôn đặt bản thân trong tình trạng sẵn sàng đối phó mà không cần biết mối nguy đó có thật hay không.
  4. Người hay lo âu dễ ngộ nhận các biểu cảm trên gương mặt. Theo một nghiên cứu của Trường Đại học Illinois, người hay lo âu rất dễ nhận ra  những thay đổi trên gương mặt người khác tuy nhiên họ cũng hay nhầm lẫn về những thay đổi này. Đây là điều gây hiệu quả tiêu cực trong việc giao tiếp và ảnh hưởng đến mối quan hệ 
  5. Lo âu khiến chúng ta dễ rơi vào trạng thái phản ứng theo thói quen. Khi chúng ta bị stress, não bộ “đóng cửa” phần tư duy - xuy sét và hướng đến sự an toàn bằng cách phản xạ theo thói quen hay nói một cách khác, hành động không suy nghĩ.
  6. Lo âu có thể khiến cơ thể bị đau nhức. Khi não bộ cảm nhận mối nguy sẽ sản sinh ra cortisol và các hooc-môn liên quan đến stress. Những hooc-môn này chuẩn bị cơ thể cho các phản ứng: tấn công, phòng vệ hay trốn tránh. Sự thay đổi hooc-môn này có thể dẫn đến những triệu chứng như đau thắt ngực, nhức đầu, buồn nôn, căng cứng cơ và đau dạ dày.  

Đối phó với lo âu 

Để đối phó với cảm giác lo âu, chúng ta hãy tìm hiểu 3 yếu tố ảnh hưởng đến cảm xúc này. 

EQpractice.com Uncertainty (Điều không chắc chắn): Rủi ro hay kết quả mà chúng ta không biết trước 
EQpractice.com Danger (Mối nguy): Những gì quan trọng với bạn có thể bị hủy hoại hoặc mất đi.
EQpractice.com Perceived Power (Khả năng kiểm soát tự nhìn nhận): Khả năng kiểm soát mà bạn tự cho là bản thân có hoặc không có. 
 

 

Như vậy, “công thức” lo âu là A= (U+D)/P. Giống như trong phép giải phương trình, nếu như yếu tố UD không đổi thì để giảm A chúng ta phải tăng P. Nói một cách khác, để giảm bớt cảm xúc lo âu, chúng ta cần tăng khả năng kiểm soát tình huống đến mức tối đa có thể. Vậy có những cách nào để tăng khả năng kiểm soát? Theo Six Seconds, thực hành các kỹ năng trí tuệ cảm xúc dưới đây sẽ giúp chúng ta đối phó hiệu quả với cảm xúc lo âu.

  1. Kỹ năng gọi tên cảm xúc: Thông thường, mỗi khi có cảm xúc lo âu, chúng ta cũng có nhiều cảm xúc khác đan xen như sợ hãi, thất vọng hoặc cũng có thể là hồi hộp, mong chờ. Thay vì gạt bỏ hoặc kìm nén những cảm xúc này khiến chúng có nguy cơ bùng nổ, gọi tên chính xác cảm xúc là bước quan trọng giúp ta biết chấp nhận và đối diện với chúng dễ dàng hơn.
  2. Kỹ năng nhận biết xu hướng hành vi: Hiểu rõ các xu hướng phản ứng hay diễn ra bên trong và ngoài cơ thể mỗi khi có cảm giác lo âu (ví dụ: toát mồ hôi, khó tập trung) để tìm cách giảm tối đa ảnh hưởng tiêu cực của chúng. Từ đó, chúng ta có thể chủ động phản hồi phù hợp thay vì phản ứng theo thói quen.
  3. Kỹ năng tư duy tích cực. Tập suy nghĩ rằng “tôi có thể thay đổi điều gì đó”. Cho dù bạn không thể thay đổi mọi thứ, bạn vẫn có thể thay đổi suy nghĩ, thái độ và cách phản hồi của mình. Có câu nói: “đời thay đổi khi chúng ta thay đổi“. Tư duy tích cực sẽ thúc đẩy bạn chủ động tìm kiếm cơ hội và những chọn lựa khác nhau cho bản thân thay vì thụ động chờ đợi sự tác động từ bên ngoài. 

Nguồn: “EQ Cafe: EQ & Anxiety” - ©Six Seconds www.6seconds.org